Volkskrant

Winterparade aan tafel

Tafeltheater

VICTOR DE KOK − 04/01/12, 00:00
Het is geen voorstelling. Het is geen diner. De Winterparade- het zusje van de zomerparade - gaat om gezamenlijke opwinding. Met de tafel als podium.
Het laatste half uur van de vrijdagavond dansen de mensen op tafel. Getooid met koptelefoons laten ze zich meevoeren door de dansliedjes. Bezoekers die hun oortjes even afdoen, verwonderen zich over de al dan niet ritmische bewegingen van de anderen. Het is een uitbundig slotakkoord van het theaterprogramma van de Winterparade, neergestreken in de Nijmeegse fabriekshal de Vasim.

Jarenlang was de Winterparade een directe vertaling van het rondreizende zomerse theaterfestival De Parade, maar dan met de Amsterdamse Westergasfabriek als thuishonk. Bezoekers konden er, net als in de zomerse variant, diverse theatervoorstellingen bijwonen. Maar deze programma-invulling werd te duur en dus moest twee jaar geleden het roer om.

Ook de Winterparade zou gaan reizen van stad naar stad, bedacht Terts Brinkhoff, organisator en oprichter van De Parade. De tafel werd daarbij het centrale uitgangspunt. 'Aan tafel praten we met elkaar, moeten we het eens worden', legt hij uit. 'Aan tafel gaat het om het idee van het samenzijn. Met dit idee zijn de kunstenaars aan de slag gegaan.'

De 120 meter lange houten tafel staat in Nijmegen als een kronkelende slang door de hal opgesteld. Er is plaats voor vijfhonderd eters. De eerste bezoekers van vanavond zoeken hun plekje en de bedienden proberen ze al een beetje los te kneden terwijl ze dartelend over de tafel bestellingen opnemen. 'Praat met elkaar mensen! Geniet van elkaar!'

'Wat zo gaat gebeuren, is geen voorstelling en het is ook geen programma', zegt Brinkhoff. 'Vanavond is een experiment waarin het gaat om de gezamenlijke opwinding.' Tijdens het diner zullen op de tafel muzikanten, acteurs en dichters voorbij schuifelen: de tafel is het podium.

De avond begint wat onwennig. Wie recht vooruit kijkt, staart aan de overkant van tafel een vreemde aan. En wie spreekt er nog snel een onbekende aan? De Nijmeegse Anita Friebel heeft daar geen moeite mee. Haar toenaderingen leiden tot plagerig commentaar van haar man en het bevriende stel met wie ze is gekomen. Friebel: 'Ik vind het leuk om mensen te leren kennen. Vorig jaar waren we hier ook, maar dat was een heel andere ervaring. Dat is het mooie van dit concept. Als je hier zit, heb je een andere avond dan vijftig meter verderop.'

Friebel heeft net als de rest van de bezoekers een koptelefoon gekregen. Zoals bij het principe van de silent disco, komt het geluid van de verschillende kunstvormen uit de oordoppen. Drie groepen krijgen drie acts voorgeschoteld, waarvan de opdrachten van verteller Willem de Ridder de essentie de avond raken. 'Sta maar lekker op', galmt zijn zoete stem door de koptelefoons. 'Je bent een acteur, zwaai maar eens naar je publiek. Ja, dat is fijn.'

Omdat iedereen het doet, laten de bezoekers zich gaan. De Ridder laat de stoet van mensen een polonaise over de tafel lopen, hij laat ze zwaaien en lachen. Het leidt tot hilariteit bij degenen die nog aan tafel zitten, en tot ontspanning bij zijn luisteraars. 'Maak maar contact, kriebel maar eens iemand over zijn rug.' In elke andere situatie zouden bezoekers in hun schulp kunnen kruipen, maar tijdens de Winterparade lukt het de verzameling kunstenaars een sfeer te creëren waardoor het publiek de gêne overstijgt.

Toch is het idee van de Winterparade nog niet uitgekristalliseerd, vindt organisator Brinkhoff. 'We gooien alles door elkaar en het gebeurt allemaal in het voorbijgaan. Daarom is het voor de kunstenaars ook zoeken naar het juiste contact met het publiek. Ik denk dat het nog een aantal jaar duurt voordat het echt heel bijzonder wordt.'

Hoewel het nog zoeken is naar het precieze evenwicht tussen gezellig tafelen en aandacht voor de optredens, lijkt alleen de combinatie van de twee voor veel bezoekers al genoeg voor een geslaagde avond. Na een prachtige dansvoorstelling van ballerina Sabrina Vis - wie zijn koptelefoon afdeed kon haar horen zuchten en kreunen van de inspanning - is het aan henzelf. Als de eerste beat uit de koptelefoon schalt, springen de gasten op tafel om een dansje te wagen.

Verteller Willem de Ridder beziet het met een glimlach. 'Uiteindelijk gaat het erom weer even kind te zijn. Dat de grenzen wegvallen en dat men zich weer even kan laten gaan zoals vroeger. Dat is vanavond toch weer aardig gelukt zo te zien.'

De Winterparade is woensdag 4 en donderdag 5 januari nog in Haarlem (Grote Kerk), 6 en 7 januari in Eindhoven (Klokgebouw) en zaterdag 14 februari in Ede (Frisokazerne). Entree: 32,50 euro.

Het diner dat tussen de optredens door wordt geserveerd, komt uit de keuken van culinair kunstenaar André Amaro en wordt ter plaatse bereid. De eenvoudige boerenmaaltijd bestaat uit linzensoep en brood, groentenpasta en een toetje. Ook komt er een snijplank met zelfgemaakte kazen voorbij. Organisator Terts Brinkhoff kwam op het idee in Terschelling, tijdens het Oerolfestival. De kok van dienst wilde niet koken op 'het stinkende schip', maar aan land, tussen zijn eters. De gezelligheid die dat etentje bracht, leidde ertoe dat de Winterparade nu om tafelen en theater draait.